و لغوى هم بر آن‌ها نوشته‌اند « 1 » . نصوصى هم كه از اين‌دو كتاب منتشر شده با يك‌ديگر مختلف و تركيب عبارات هم در همهء آن‌ها غالبا آشفته است ، به‌طورىكه استخراج معنى مقصود بسا دشوار مىگردد . اختلافى هم كه در ترجمه‌هاى اين كتابها ديده مىشود نيز ناشى از همين است . از جمله اسنادى كه درباره معتقدات دينى اين جماعت مورد توجه و قابل اعتماد شناخته شده ، يكى عريضه‌اى است كه در سال 1211 هجرى قمرى شيوخ و بزرگان اين طايفه به دولت عثمانى نوشته و در آنجا با شرح معتقدات خود و اين‌كه آن معتقدات با خدمت سربازى ناسازگار است تقاضاى معافيت از آن خدمت را نموده‌اند ، و ديگر همين كتابى است كه قسمتى از مطالب آن‌كه مربوط به كيش و آيين و آداب و رسوم اين فرقه است در اين مقال خلاصه مىشود . اين كتاب را يكى از امراى يزيدىها در سنجار كه مقر امارات آن‌ها است نوشته و آن در سه بخش است و شامل اطلاعاتى مفيد درباره معتقدات مذهبى و آيين و رسوم اجتماعى و بعضى وقايع تاريخى مربوط به آن‌ها و سرگذشت يكى از امراى معاصر آن‌ها است . كتاب به عربى نوشته شده و هرچند خالى از ضعف

--> ( 1 ) . در اين مورد مراجعه شود به نوشتهء Isya Joseph با عنوان Yezidi Texts در مجلهء امريكايى زبانها و ادبيات سامى ‹ ‹ A . J . S . L › › ، مجلد 25 ، ص 118 - 133 « نص عربى و ترجمه انگليسى ) . و هم‌چنين به ملحقات Browne به كتاب آقاى Parry به نام Six Months in a Syrian Monastery ، ص 374 - 380 « ترجمهء انگليسى » . و به مقالهء Nau در مجلهء شرق مسيحى ‹ ‹ R , Q , C , › › مجلد 20 ص 156 - 162 « ترجمه فرانسوى » . متن كردى اين كتاب را با ترجمهء فرانسوى آن مرحوم انستانس الكرملى در مجلهء Antropos ، مجلد 6 ، ص 1 - 39 و هردو متن كردى و عربى آن را آقاى Bittner در يادداشتهاى آكادمى علوم وين در K . A . W . N . ، مجلد 55 ، جزء 4 ، ص - 12 به بعد ، و ج 5 ، 1913 ، و هم‌چنين قطعاتى از متن عربى كتاب جلوه را آقاى عبد الرزاق الحسنى در كتابى به نام « عبدة الشيطان » « شيطان‌پرستان ) چاپ صيدا ، 1350 هجرى ، ص 46 - 49 منتشر ساخته‌اند . و آقاى فورلانى Furlani نيز هر دو كتاب را به زبان ايتاليايى ترجمه كرده و در كتابى به نام Testi Religiosidei Yezidi ، ص 71 - 91 درج نموده و ترجمه خود را هم با تعليقات و شرحهاى مهمى همراه ساخته است . قطعاتى از كتاب رش نيز به وسيلهء نويسندهء كرد دكتر بدرخان به فرانسه ترجمه و با تعليقاتى در مجلهء « هاوار » چاپ دمشق ، 1932 - 1933 ، شماره 14 - 16 منتشر شده است .